خداحافظی همیشگی با دلار زیر 30 هزار تومان ؟

جزییات کامل از بودجه سال 1401 شمسی کل کشور که دولت ابراهیم رئیسی تلاش دارد تا به عنوان نخستین برنامه بودجه خود به مجلس شورای اسلامی تقدیم کند، اواخر آذر ماه 1400 منتشر می شود.

میرکاظمی، رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت ابراهیم رئیسی اخیرا اعلام کرده است که در صورت حذف ارز 4200 تومانی، قیمت دلار آمریکا در سال 1401 شمسی، نهایتا 23 هزار تومان خواهد بود. پیشنهاد تعیین نرخ تسعیر 23 هزار تومانی ارز در بودجه 1401 شمسی و پبش بینی فروش روزانه 1.2 میلیون بشکه نفت با قیمت 60 دلار، بازتاب های گسترده ای در رسانه ها و فضای اقتصادی کشور داشته است. موضوعی که می تواند در سود و درآمد برخی از شرکت های بورسی نیز تاثیرگذار باشد.

قرار است در بودجه سال 1401، قیمت دلار نیمایی تک نرخی بسته شود و این یعنی قیمت دلار حداکثر 23 هزار تومان است و باید انتظار داشته باشیم  که قیمت دلار آزاد، زیر 30 هزار تومان نیاید.

در بودجه سال 1401، پیش بینی شده است که ایران روزانه 1.2 میلیون بشکه نفت بفروشد. نرخ فروش هر بشکه نیز 60 دلار در نظر گرفته شده  است. کل درآمد فروش نفت در سال 1401 شمسی  نیز 26میلیارد و 280 میلیون دلار تخمین می زنند. با نرخ تسعیر 230 هزار ریالی، کل درآمد دولت از فروش نفت، 6.044.400 میلیارد ریال خواهد بود.

سهم صندوق توسعه از این رقم 1.208.880 میلیارد ریال و سهم شرکت ملی نفت نیز 876.438 میلیارد ریال خواهد بود. خالص درامد نفتی دولت نیز به 3.959.082 میلیارد ریال و خالص درآمد نفتی دولت به 17میلیارد دلار می رسد.

درآمد غیر نفتی دولت در سال 97، 32.6 میلیارد دلار بود که این رقم در سال 98 به 30 میلیارد دلار کاهش یافت. درامد غیر نفتی دولت در سال 99 نیز به 28.8 میلیارد دلار افت کرد و در شش ماهه اول سال 1400 نیز درآمد غیر نفتی دولت به 21.8 میلیارد دلار رسید.

سال 1401 چه خواهد شد؟

در بودجه سال 1401 ، پیش بینی فروش 1.2 میلیون بشکه نفت با نرخ 60 دلار و نرخ تسعیر 23000 تومانی لحاظ شده که نکته مهم بودجه تعیین نرخ 23000 تومانی برای تسعیر ارز هست که نسبت به بودجه سنوات قبل کمی نزدیک تر به نرخ واقعی بازار تعیین شده.

بنابراین ، اگر فرض کنیم کل پیش بینی فروش دولت 1.2 میلیون بشکه نفت باشه با کسر سهم صندوق توسعه و شرکت ملی نفت ، خالص درآمد نفتی دولت 17.2 میلیارد دلار پیش بینی شده که با نرخ تسعیر 23000 تومانی 395.9 همت درآمد نفتی پیش بینی شده ! یعنی 786000 بشکه در روز فروش خالص نفت !

تقریبا از سال 97 اعداد و ارقام فروش نفت محرمانه تلقی شده و آمار دقیقی از فروش نفت منتشر نمی شود، ولی بر اساس داده های شرکت هایی مثل کپلر و تانکر ترکر و اس وی بی ، ایران به طور روزانه خوش بینانه متوسط 600 الی 700 هزار بشکه صادرات نفت داشته که بیش ترین عدد در ابتدای سال 2021 ( دی و بهمن و اسفند ماه ) محقق شده که هم ابتدای دولت جو بایدن بوده و هم تقاضای جهانی بعد از واکسیناسیون و بازگشت صنایع به تولید افزایش شدید داشته و بخاطر محدودیت عرضه ، امریکا تحریم های ایران را کمی ملایم تر اجرا کرد و مجوز خرید نفت به برخی کشورها به خصوص چین داد. لذا تحقق فروش بیش از 800 هزار بشکه نفت در صورت عدم توافق یا سخت تر شدن تحریم ها کمی دشوار هست.

صادرات غیر نفتی ایران بر اساس گزارش اولیه گمرک ، در شش ماهه نخست سال 1400 ( بجز نفت سنگین ، نفت کوره و … ) 21.8 میلیارد دلار بوده که عمدتا به دلیل افزایش تقاضای صنایع و همچنین جهش قابل توجه قیمت ها بوده. لذا سال 1400 احتمالا بیش از 40 الی 42 میلیارد دلار صادرات غیر نفتی نخواهیم داشت که اگر فرض کنیم سال آینده هم با حفظ میانگین قیمت های امسال در بازار کامادیتی ها و همین حجم صادرات فعلی 40 الی 44 میلیارد دلار صادرات غیر نفتی داشته باشیم ، با نرخ تسعیر ارز 23000 تومان ، حدود 1 میلیون میلیارد تومان درآمد غیر نفتی در بودجه دولت خواهیم داشت.

بنابراین در بهترین حالت، دولت  سیزدهم پیش بینی کرده است که کل درآمدهای نفتی و غیر نفتی دولت به 1.395 میلیون میلیارد تومان برسد ! از این بودجه احتمالا حدود 700000 الی 800000 بشکه فروش نفت در حالت خوش بینانه محقق خواهد شد. بنابراین احتمالا 165 همت از درآمدهای نفتی که دولت پیش بینی کرده محقق نخواهد شد !

تا وقتی که جزئیات بیشتری از بودجه دولت مثل حجم مجوز انتشار اوراق و درآمد های مالیاتی و … مشخص نشود ، امکانش نیست پیش بینی دقیقی از کسری بودجه دولت ارائه کرد. اما چیزی که فعلا واضح است این مورد خواهد بود که وقتی دولت سیزدهم، نرخ تسعیر ارز را در بودجه 23000 تومان تعیین کرده است (البته اگر این رقم در دقیقه 90 تغییر نکند) ، احتمالا کف نرخ ارز در بازار آزاد در سال 1401 شمسی، 30-32 تومان خواهد بود و دولت هم این نرخ ها را به صورت غیر رسمی پذیرفته است. به نظر می رسد در صورتی که فضای سیاسی و اقتصادی بین المللی علیه ایران تغییر چندانی نکند، خداحافظی با دلار زیر 30 هزار تومان، تقریبا قطعی است.

پیش بینی تکنیکالی دلار آمریکا و بورس

البته تکنیکال دلار آمریکا از اوایل سال 1400 شمسی، نشان از حرکت به سمت تثبیت بالای کانال 30 هزار تومان داشت. اگر چه دلار، عددهایی به مراتب بالا تر از کانال 30 هزار تومان را نشانه گرفته که رسیدن به آن ها، دور از انتظار نیست.

کسری بودجه، چالش دولت در سالهای پیش رو است. طی دو ماه اخیر اررش معاملات بازار سهام از ۱۰ همت به ۴ همت کاهش یافته است و  همزمان نرخ اسناد خزانه اسلامی از ۲۱.۵ درصد به ۲۴.۳ درصد رشد داشته است. .

نه به  نیمه اول سال قبل که ارزش روزانه معاملات به ۳۰ همت و نرخ اسناد خزانه و بهره بدون ریسک به ۱۲ درصد رسیده بود و دولت توجهی به بازار بدهی و فروش اوراق نداشت و توجهش فقط رو سهام بود و نه به الان که توجهی به بازار سهام نداره و فقط دنبال تقویت بازار بدهی و فروش اوراق و رشد نرخ بهره است.

همانطور که در نمودار تکنیکال دلار آمریکا در آبان 1400 شمسی مشاهده می کنید، دلار در حال شکل گیری موج 5 است و احتمالا  حداکثر تا شهریور 1401 شمسی، دلار وارد سقف 35 هزار تومان شود.

دلار حتی بر اساس تحلیل فوق، به دلیل عدم نفوذ به کانال زیر 21 هزار تومان در پاییز 1400 شمسی، توانایی رسیدن به اعدادی بالای 40 هزار تومان نیز را دارد.

عکس زیر نشان می دهد که حرکت منحنی قیمت دلار و منحنی شاخص کل بورس ایران از سال 2019 میلادی به این سو، یکنواخت بوده و هر زمان شاهد افزایش قیمت دلار هستیم، رشد شاخص کل بورس را نیز، انتظار داریم. البته همیشه، روند حرکتی شاخص کل بورس نسبت به منحی دلار، با تاخیر بوده است.

همانطور که در عکس بالا مشاهده می کنید، دلار نسبت به شاخص کل بورس، در کف است و در کانال همگرا در حال نوسان است که به احتمال زیاد کانال را رو به بالا بشکند. نسبت الان دلار به شاخص کل 0.17 است و هدف میان مدتی بعدی 0.30 میباشد (احتمالا تا پایان سال 1400). این به این معنی است که تا پایان سال، رشد دلار دوبرابر بهتر از شاخص کل است ( طی یکماه آینده بورس برتری دارد و بعد از آن حداقل تا چهارماه دلار). این یعنی انتظار داریم تا پایان سال  1400، سقف قبلی شاخص کل بورس (2 میلیون و 100 هزار واحد) شکسته شود.

آنچه مسلم است، 4 ماه آینده تا پایان سال 1400 شمسی، اتفاقات مهمی در عرصه اقتصاد ایران به وقوع خواهد پیوست و شاهد رونقی در بازار بورس ایران خواهیم بود که بیش از 15 ماه سرکوب قیمتی و ریزش دستوری را تحمل کرد که در تاریخ 50 ساله بازار سرمایه کشور بی سابقه بود.