تغییر در المهدی؛ مأموریت جدید برای مدیری با تجربه
با انتصاب جواد توسلی مهر به مدیریت آلومینیوم المهدی، تجربهی نوسازی عملیاتی ایرانخودرو دیزل به صنعت فلزات منتقل شد. او که خروج از بحران زیاندهی و ثبت رشد ۱۸۰۰ درصدی سهام را در کارنامه دارد، اکنون مأمور است با تمرکز بر بهرهوری و توسعه صادرات، پایداری تولید را در این قطب اقتصادی تثبیت کند.
به گزارش اقتصاد شهروند ، با انتصاب جواد توسلیمهر به عنوان مدیرعامل شرکت آلومینیوم المهدی، نگاهها به سمت یکی از مهمترین جابهجاییهای مدیریتی در صنایع مادر کشور معطوف شده است. مدیری که تجربه فعالیت در صنایع بزرگ و حل مشکلات ساختاری در بنگاههای تولیدی را در کارنامه دارد، اکنون قرار است در صنعتی راهبردی و صادراتی مأموریتی تازه را آغاز کند. بررسی سابقه او در خودروسازی، میتواند تصویری اولیه از انتظارات آینده در المهدی ارائه دهد.
تجربهای شکلگرفته در شرایط سخت؛ از خودروسازی تا صنایع سنگین
انتصاب جواد توسلی مهر به مدیریت آلومینیوم المهدی را میتوان یکی دیگر از حلقههای تغییرات مدیریتی در صنایع بزرگ دانست؛ تغییری که معمولاً با هدف بازآرایی ساختار عملیاتی شرکتهای مادر و افزایش کارایی انجام میشود.
مسیر مدیریتی توسلیمهر از خودروسازی آغاز شد؛ صنعتی که رکورددار چالشهای ساختاری، مالی و عملیاتی است. حضور او در ایرانخودرو دیزل در سال ۱۳۹۹، مقطعی بود که این شرکت با زیان انباشته قابلتوجه، کاهش تولید و انجماد بخشی از ظرفیتهایش روبهرو بود. دادههای رسمی نشان میدهد در آن زمان، زیان شرکت حدود ۶.۵ همت ثبت شده بود؛ عددی که معمولاً بنگاههای تولیدی را در حالت دفاعی قرار میدهد.
در چنین شرایطی، ایرانخودرو دیزل روندی متفاوت را تجربه کرد. این تغییر نه با یک عامل، بلکه با مجموعهای از اقدامات عملیاتی شکل گرفت: افزایش تیراژ، مدیریت هزینهها، بهبود جریان نقدی و فعالشدن بخشی از ظرفیتهایی که پیشتر بلااستفاده مانده بودند. نتیجه این روند، عبور شرکت از زیان و ثبت سود در پایان سال ۱۴۰۲ بود.
در کنار این تحول مالی، عملکرد شرکت در بازار سرمایه نیز مورد توجه قرار گرفت. رشد ارزش سهام ایرانخودرو دیزل در این دوره، بازتابی مستقیم از تغییرات عملیاتی شرکت تلقی شد و نماد این شرکت در بازه سهساله توانست رشدی کمسابقه ثبت کند.
این تجربه باعث شده اکنون، با ورود توسلیمهر به المهدی، تحلیلگران نگاه دقیقتری به سابقه او داشته باشند؛ نه از منظر تعریف یا تمجید، بلکه برای اینکه بفهمند الگوی مدیریتی او چگونه میتواند در صنعتی متفاوت به کار گرفته شود.
رشد ارزش شرکت؛ نتیجه عملکرد یا شرایط بازار؟
رشد نزدیک به ۱۸۰۰ درصدی ارزش سهام ایرانخودرو دیزل در دوره مدیریت توسلیمهر، نقطهای است که بسیاری آن را بهعنوان شاخص عملکرد او یاد میکنند. اما در تحلیلهای اقتصادی، معمولاً این پرسش مطرح میشود که نقش شرایط بازار در این رشد چقدر بوده و عملکرد عملیاتی شرکت چه میزان از این اثر را شکل داده است.
در بررسی پرونده ایرانخودرو دیزل، دو واقعیت همزمان دیده میشود:
• بازار سرمایه در دورههایی رفتار صعودی داشته
• اما رشد تولید و خروج شرکت از زیان، بنیاد سهم را تقویت کرده است
به همین دلیل، تحلیلگران بازار سرمایه، رشد سهام این شرکت را ترکیبی از «بهبود عملکرد» و «شرایط عمومی بازار» ارزیابی میکنند. همین نگاه دووجهی باعث شده عملکرد توسلیمهر در ایرانخودرو دیزل نه بهعنوان یک موفقیت مطلق، و نه صرفاً نتیجه موجهای بازار تلقی شود؛ بلکه نتیجه مجموعهای از عوامل که در کنار یکدیگر اثرگذار بودهاند.
این نوع تحلیل باعث میشود کارنامه او برای ورود به صنایع سنگین، واقعبینانهتر دیده شود. در واقع، انتظار از او بیشتر «مدیریت ریسک» و «بهبود بهرهوری» است تا تکرار همان درصد رشد در بازار سرمایه که الزاماً قابل انتقال به حوزه فلزات اساسی نیست.
صنعت آلومینیوم؛ زمین بازی جدید با قواعد متفاوت
ورود از خودروسازی به صنعتی مانند آلومینیوم، مشابه تغییر زمین بازی است. صنعت آلومینیوم از نظر ساختار هزینه، حساسیت به قیمت جهانی، شدت انرژی و سرمایهگذاری موردنیاز با صنعت خودرو تفاوتهای بنیادین دارد.
آلومینیوم المهدی، که اکنون مدیریت آن به توسلیمهر سپرده شده، یکی از مجموعههای مهم در این زنجیره است. این شرکت دو ویژگی مهم دارد:
• ظرفیت تولید قابلتوجه اما بخشی غیرفعال
• وابستگی مستقیم به بازارهای جهانی و صادرات
این یعنی هر تغییری در بهرهوری، مدیریت انرژی یا بازدهی عملیات، میتواند به شکل مستقیم در سودآوری شرکت منعکس شود.
چالشهای اصلی المهدی در سالهای اخیر عبارت بوده است از:
• فرسودگی خطوط و نیاز به نوسازی
• هزینه بالای انرژی نسبت به بهای نهایی فروش
• توقفهای دورهای خطوط
• نوسان قیمت جهانی آلومینیوم
• محدودیتهای صادراتی و لجستیک
در مقابل، فرصتهای قابلتوجهی نیز وجود دارد:
• ظرفیت اسمی بالاتر از سطح فعلی تولید
• دسترسی مناسب به خطوط انرژی
• مزیت نسبی ایران در حوزه انرژی برای تولید فلزات
• بازارهای منطقهای که تقاضای ثابت دارند
• امکان توسعه محصولات پاییندستی
بنابراین، ورود مدیریت جدید را میتوان در چارچوب تلاش برای فعالسازی ظرفیتها و کاهش هزینهها تحلیل کرد؛ وظیفهای که اگرچه ساده بهنظر میرسد، اما در صنعت آلومینیوم یکی از پیچیدهترین مأموریتها محسوب میشود.
مأموریتهای پیشروی توسلیمهر؛ واقعیتها و انتظارات
در فضای رسانهای کشور، معمولاً جابهجایی مدیران با عنوان «آغاز تحول» یا «ورود به دوره جدید» توصیف میشود. اما در واقعیت، هر مدیر جدید در صنعتی مادر، تنها در چارچوبی محدود عمل میکند:
ساختار موجود، امکانات فعلی، قوانین بازار و ظرفیتهای شرکت.
با توجه به این محدودیتها، مأموریتهای احتمالی توسلیمهر در المهدی را میتوان در چند محور واقعگرایانه دستهبندی کرد:
۱) افزایش تولید و کاهش توقف خطوط
رکن اصلی سودآوری صنایع آلومینیوم، پایداری تولید است. اگر المهدی بتواند توقفهای دورهای را کاهش دهد و به ظرفیت عملیاتی بالاتری برسد، حاشیه سود آن افزایش مییابد. این بخش نیاز به مدیریت دقیق عملیات دارد؛ موضوعی که توسلیمهر در گذشته تجربه آن را داشته است.
۲) مدیریت هزینهها با توجه به شدت انرژی
در صنایع فلزی، خصوصاً آلومینیوم، حتی چند درصد کاهش هزینه انرژی میتواند اثر چشمگیری در صورتهای مالی داشته باشد. انتظار میرود مدیریت جدید به دنبال مدلهای مصرف بهینه و بازآرایی فرآیندهای انرژیبر باشد.
۳) بهبود جریان نقدینگی و شفافیت مالی
یکی از نقاطی که در ایرانخودرو دیزل مورد توجه قرار گرفت، تعدیل جریان نقدینگی و نظمدهی به ساختار مالی بود. در المهدی هم اجرای این نوع سیاستها میتواند تجارت خارجی و داخلی شرکت را روانتر کند.
۴) توسعه صادرات در بازارهای کمریسک
بازارهای منطقهای برای المهدی اهمیت استراتژیک دارند. انتخاب مقاصد صادراتی با ریسک پایینتر و ثبات بیشتر، یکی از عوامل کلیدی رشد این شرکت خواهد بود.
۵) بهروزرسانی تدریجی خطوط تولید
نوسازی تجهیزات در صنایع سنگین معمولاً زمانبر و نیازمند سرمایهگذاری کلان است. اما مدیریت جدید میتواند مسیر نوسازی مرحلهای را آغاز کند؛ روشی که در برخی صنایع مشابه باعث بهبود راندمان شده است.
انتظارات از توسلیمهر در این حوزه، معمولاً نه به شکل جهشی و کوتاهمدت، بلکه بهصورت «بهبود آرام اما مستمر» تحلیل میشود.
تغییر مدیریت در آلومینیوم المهدی را میتوان یکی از مهمترین رویدادهای امسال در صنایع مادر دانست. بررسی کارنامه توسلیمهر در ایرانخودرو دیزل نشان میدهد او تجربه مواجهه با ساختارهای پیچیده، مدیریت منابع، بازگرداندن ظرفیتهای غیرفعال و عبور از شرایط مالی سخت را دارد. اما صنعت آلومینیوم قواعد متفاوتی دارد و نتیجه عملکرد آینده، بیش از هر چیز به شرایط بازار، قیمت جهانی، دسترسی به انرژی و سطح سرمایهگذاری بستگی خواهد داشت.
با این حال، انتصاب مدیری که سابقه مواجهه با بحرانهای عملیاتی دارد، میتواند نشانهای از این باشد که المهدی در دوره جدید، تمرکز بیشتری بر بهرهوری، پایداری تولید و کاهش هزینهها خواهد داشت؛ رویکردی که اگر درست اجرا شود، میتواند این شرکت را در جایگاه رقابتیتری در بازار داخلی و منطقهای قرار دهد.
