رقابت جاماندگان در بورس
شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران روز گذشته تحت تاثیر فشار تقاضا در کلیت معاملات روزانه رشد ۶۴۵۵ واحدی (معادل ۲ درصد) را تجربه کرد و پس از استراحت یکروزه بار دیگر به مدار صعودی بازگشت. در این میان ارزش معاملات خرد روزانه بار دیگر مهر تاییدی بر قدرت نقدینگی بهعنوان بزرگترین فاکتور تاثیرگذار بر روند این روزهای معاملات بازار سهام بود. ارزش دادوستدهای خرد روز گذشته در بورس تهران به بیش از ۲۳۰۰ میلیارد تومان رسید. نکته جالب توجه در این خصوص شکسته شدن رکورد یکساله تغییر مالکیت از حقوقی به حقیقی بود. در چنین شرایطی همان اندازه که فرصتهای سرمایهگذاری با نگاه به بازدهیهای سهام حس طمع را در معاملهگران قدرتمند میکند، لزوم توجه به ریسکهای موجود در لایههای پنهان بازار امری بسیار حیاتی است. شاخص کل بورس تهران با رشد بیش از ۲ درصدی به رقم ۳۲۴ هزار و ۷۰۶ واحد رسید و بالاتر از سقف تاریخی قبلی خود ایستاد. موجهای بیامان ورود نقدینگی در چنین شرایطی کاملا مشهود است. افزایش همزمان ارزش معاملات خرد به محدوده ۲۵۰۰ میلیارد تومان در کنار رشد پرقدرت شاخص کل و تغییر مالکیت روزافزون بورسی از سهامداران حقوقی به سهامداران حقیقی و ارزش بالای سرمایههای سرگردان در صفهای خرید، متغیرهای اصلی این شرایط را تشکیل میدهند. از طرفی شاهد تشکیل صفهای خرید به ارزش بیش از ۴۳۰ میلیارد تومان در ۱۲۶ نماد بورسی و وجود تنها ۲ نماد با صف فروش به ارزش ۱۰ میلیارد تومان در پایان معاملات روز گذشته بودیم. این صفهای خرید از عدم امکان ورود نقدینگی آماده در روز گذشته به بورس خبر میدهد. نقدینگیای که برای ورود با توجه به خوشبینی سهامداران خرد نیازمند عرضههای بیشتر از سوی سهامداران حقوقی است. موضوعی که میتواند در آیندهای نه چندان دور به ریسک اصلی بازار سهام تبدیل شود. هرچند در چنین فرآیندی رفتار کلیت بازار با تغییرات قابلتوجهی همراه شده است و سرمایههای ورودی مانند دورههای پرشتاب صعودی قبلی، بهطور عمومی تمام گروهها و سهام را در بر نمیگیرد. این اتفاق میتواند بهرغم حبابی شدن بسیاری از سهام بورسی به باقی ماندن سهام برخی از شرکتها در محدودههای توجیهپذیر از منظر بنیادی منجر شود.
اثر جاماندگی بر روند معاملات بورسی
یکی از موارد مشهود در خرید و فروشهای روزانه سهام، میل سرمایهگذاران به سهام شرکتهایی است که رشدهای کمتری را در دورههای قبلی تجربه کردهاند. این میل خرید که در حجم تقاضای روزانه برای نمادهایی با این ویژگی خود را نشان میدهد، بیش از پیش جنس نقدینگی ورودی را نمایان میکند. سرمایهگذارانی که برای استفاده هرچه بیشتر از شکوفایی بورس، برای انتخاب سهم تکیه زیادی بر میزان بازدهی سهام از ابتدای سال دارند و بدون توجه به عوامل بنیادی و دلایل این عقبماندگی، انتظار جبران این جاماندگی را در دورههای آتی داشته و در مرحله بعد اهداف قیمتی را متناسب با سودآوری شرکتهایی میدانند که از ابتدای سال رشدهای خیرهکننده را به ثبت رساندهاند. این سرمایهها البته در مرحله انتخاب سهم، از شرکتهای بزرگ بهدلیل آنچه از آن بهعنوان سنگین بودن سهم یاد میکنند، فاصله گرفته و سهام خود را به نمادهای کمتر رشد کرده با هیجان بیشتر متمایل میکنند.
در همین راستا همانطور که اشاره شد روز گذشته شاهد شکسته شدن رکورد یکساله خالص تغییر مالکیت روزانه سهام از حقوقی به حقیقی بودیم. خالص تغییر مالکیت ۳۸۸ میلیارد تومانی از سهامداران حقوقی به حقیقی نشان میدهد که سهامداران بزرگتر بیش از هر زمان دیگری در این فضا در موقعیت فروش قرار گرفتهاند و از سوی دیگر این حجم از عرضه با فشار نقدینگی ورودی از سوی سهامداران خرد کاملا بلعیده شده است و اثری از آن در روند معاملات و جهتگیری شاخصهای کلان بورسی دیده نمیشود. با مختصات بیان شده، ورود سرمایههای بیتجربه امری اجتنابناپذیر است. سرمایهگذارانی که با شروع و تداوم شوکهای منفی به سرعت راه خروج از دروازههای بورس را در پیش میگیرند و مسیر معکوس خروج پول از بورس را استارت میزنند. امری که در سنوات گذشته به رکود عمیق پس از تجربه رشدهای سردرگم منجر شده است.
دنیای اقتصاد
