بورس تهران در مسیر احتیاط
ورس تهران در هفته گذشته با وجود جریانهای متناقض در اقتصاد کلان، نتوانست مسیر مشخصی برای خود ترسیم کند و معاملاتی کمحجم، نوسانی و همراه با احتیاط را پشت سر گذاشت.
به گزارش اخبار بورس اقتصاد شهروند ، کاهش تقاضای مؤثر، فروشهای هیجانی مقطعی، رشد محدود برخی گروههای دلاری و افزایش تردیدها درباره چشمانداز کوتاهمدت اقتصاد، فضای کلی بازار را تحت تأثیر قرار داد. در این گزارش، روندهای اصلی بازار، رفتار حقیقیها و حقوقیها، وضعیت صنایع اثرگذار و چشمانداز پیشروی بورس در هفتههای آینده بررسی میشود.
بازار در حالت انتظار؛ نبود محرک قوی برای آغاز یک روند پایدار
بورس تهران هفتهای را پشت سر گذاشت که در آن هیچیک از عوامل داخلی و خارجی نتوانستند جریان پول را بهطور پایدار به سمت سهام هدایت کنند. معاملات همچنان با ارزش پایین و فرسایشی دنبال شد و بخش قابل توجهی از فعالان ترجیح دادند تا مشخص شدن سرنوشت متغیرهای کلیدی، از انجام معامله سنگین خودداری کنند. این وضعیت باعث شد که شاخص کل با وجود نوسانهای متوالی، در نهایت تغییر محسوسی را تجربه نکند و در بازهای محدود درجا بزند.
عوامل مختلفی در عقبنشینی تقاضا نقش داشتند. از یکسو بیثباتی فضای سیاستگذاری و ابهامات موجود درباره نرخ ارز، نرخ بهره و قیمتگذاری دستوری، مانع شکلگیری انتظارات مثبت شد و از سوی دیگر، نبود جریان مستمر نقدینگی مانع از آن بود که حتی اخبار مثبت منتشرشده بتوانند روندی صعودی را در بازار ایجاد کنند. در چنین وضعیتی، افزایش فشار فروش در نمادهای بزرگ، اثر رشد محدود برخی سهمهای کوچکتر را نیز خنثی کرد.
رفتار متناقض نقدینگی؛ خروج حقیقیها و تحرک محدود حقوقیها
یکی از مهمترین نشانههایی که وضعیت بازار را در هفته گذشته مشخص میکرد، رفتار سرمایهگذاران حقیقی بود. جریان خروج پول حقیقی همچنان ادامه داشت و ضعیف شدن سمت تقاضا، بهویژه در نمادهای بزرگ و شاخصساز، باعث شد این گروه از بازیگران ترجیح دهند نقد بمانند یا معاملههای کوچکتر انجام دهند. این خروج پول همچنین نشانه بیاعتمادی نسبت به روندهای آتی بازار است؛ زیرا حقیقیها معمولاً پیش از ورود به یک روند صعودی پایدار، تغییر رفتار میدهند اما چنین تغییری در هفته گذشته مشاهده نشد.
در مقابل، حقوقیها تلاش کردند با خریدهای حمایتی در برخی نمادهای کلیدی، مانع از ریزش سنگین شاخص شوند. با این حال، این حمایتها بیشتر جنبهای «کنترلگرانه» داشت تا «روندساز». حقوقیها معمولاً زمانی میتوانند بازار را به حرکت درآورند که حقیقیها نیز همراه شوند؛ اما در شرایطی که بیشتر معاملهگران جزء در فاز احتیاط قرار گرفتهاند، حمایت حقوقیها تنها نقش تثبیتکننده دارد و نمیتواند بازار را وارد فاز صعودی کند.
از سوی دیگر، در گروههای کوچکتر بازار مانند غذاییها، بیمهایها و برخی نمادهای تکنولوژیمحور، تحرکات پراکندهای دیده شد که عمدتاً تحت تأثیر گزارشهای فصلی یا اخبار مقطعی بود. اما این جریانها نیز قدرت کافی برای سرایت به کلیت بازار را نداشتند و بیشتر در قالب نوسانگیری کوتاهمدت باقی ماندند.
دلاریها درجا زدند، ریالیها چشمانتظار سیاستها
نگاهی به عملکرد صنایع مختلف نشان میدهد که بورس تهران همچنان تحت تأثیر عدم قطعیتهای اقتصادی قرار دارد. در هفته گذشته، گروههای دلاری شامل فلزات اساسی، شیمیاییها، پتروشیمیها و معدنیها با وجود بهبود نسبی قیمتهای جهانی، بهدلیل نبود چشمانداز روشن در نرخ ارز نتوانستند رشد قابل توجهی را ثبت کنند. بازار آزاد ارز نیز نوسانی و کمعمق بود و همین مسئله باعث شد که فعالان بورسی نتوانند روند میانمدت این گروهها را پیشبینی کنند.
در گروه خودرویی و بانکی نیز وضعیت مشابهی مشاهده شد. ابهام در سیاستهای دولت درباره قیمتگذاری خودرو، شرایط تسهیلاتدهی بانکها و آینده نرخ سود، مانع از شکلگیری روند صعودی در این نمادها شد. خودروییها که در ماههای گذشته بهطور مکرر با موجی از اخبار متناقض مواجه بودند، همچنان درگیر شرایطی هستند که در آن هر خبر مثبت با یک خبر منفی خنثی میشود. بنابراین این صنعت بیش از آنکه با روندی جهتدار حرکت کند، در بازهای محدود نوسان دارد.
گروههای ریالی همچون غذاییها، داروییها و زراعتیها نیز تحت تأثیر سیاستهای حمایتی و تنظیم بازار قرار دارند. هرچند برخی از این شرکتها انتظار بهبود حاشیه سود را دارند، اما نبود قطعیت درباره قیمتهای مصوب و سیاستهای دستوری باعث شده سرمایهگذاران ریسک بیشتری احساس کنند. این موضوع میزان ورود نقدینگی تازه به این گروهها را محدود کرده است.
در صنایعی همچون فناوری اطلاعات و پرداخت الکترونیک نیز رشدهای محدودی دیده شد، اما نگرانی از سیاستهای جدید در حوزه بانکداری دیجیتال و کارمزدها، همچنان مانع شکلگیری رشد پایدار است.
چه عواملی میتوانند روند بورس را تغییر دهند؟
مرور تحولات هفته گذشته نشان میدهد که بورس تهران در یک فاز «انتظاری» قرار گرفته و برای ورود به مسیر تازه نیازمند محرکهای قویتر است. مهمترین عواملی که میتوانند مسیر هفتههای آینده را تعیین کنند عبارتاند از:
نخست، وضعیت نرخ ارز و سیاست ارزی. هر نوع افزایش یا کاهش معنادار در نرخ دلار میتواند بهطور مستقیم بر گروههای بزرگ دلاری اثرگذار باشد. تثبیت ارز در محدودهای مشخص، میتواند بازار را از بلاتکلیفی خارج کند؛ اما نوسانهای متوالی این روند را دشوار کرده است.
دوم، سیاستهای پولی و نرخ بهره. افزایش نرخ سود سپردهها معمولاً جذابیت بازار سهام را کاهش میدهد، در حالی که کاهش آن میتواند نقدینگی بیشتری را به سمت بازار هدایت کند. در هفته گذشته بازار در انتظار مشخص شدن وضعیت نرخهای جدید بود و این انتظار بر رفتار معاملهگران سایه انداخت.
سوم، سیاستهای حمایتی دولت از بازار سرمایه. هرچند طی ماههای اخیر وعدههایی برای تقویت بازار مطرح شده، اما تا زمانی که اقدامات عملی و قابل اندازهگیری انجام نشود، بازار واکنش معناداری نشان نخواهد داد. موضوعاتی مانند مالیات بر شرکتها، قیمتگذاری دستوری و شیوه تأمین مالی شرکتها همچنان دغدغهای جدی برای فعالان بازار است.
چهارم، انتشار گزارشهای مالی شرکتها. با نزدیک شدن به پایان فصل، گزارشهای عملکرد میتوانند جریانهای مقطعی در صنایع ایجاد کنند، اما تأثیر ماندگار آنها به هماهنگی سایر عوامل بستگی خواهد داشت.
در چنین فضایی، انتظار میرود روند کمجان و نوسانی بازار برای مدتی ادامه داشته باشد، مگر آنکه یکی از محرکهای اصلی بازار دچار تغییر جدی شود. اگر نرخ ارز تثبیت شود و سیاستهای شفافتری در حوزه قیمتگذاری اعلام گردد، احتمال دارد بازار در نیمه دوم ماه آینده به سمت تعادل و حتی حرکت صعودی ملایم پیش برود. اما در نبود چنین محرکهایی، بورس همچنان در محدوده فعلی نوسان خواهد داشت.
هفته گذشته برای بورس تهران هفتهای با دامنه نوسان محدود، ارزش معاملات پایین و رفتار محتاطانه سرمایهگذاران بود. خروج پول حقیقی، نبود جریان نقدینگی قوی، ابهام در سیاستهای کلان و بلاتکلیفی در نرخ ارز و بهره باعث شده بازار در فاز انتظار بماند. در چنین شرایطی، تنها تغییرات واقعی در متغیرهای اثرگذار میتواند روند بازار را دگرگون کند. تا آن زمان، بورس احتمالاً با شیب کم و نوسانهای فرسایشی به مسیر خود ادامه میدهد.
