آیا با سند راهبردی 450 میلیارد دلاری ایران و چین اتفاقات خوشی در راه است ؟

سند همکاری راهبردی ایران و چین روز شنبه 7 فروردین 1400 شمسی که نخستین روز کاری سال جدید است، امضا می شود. متن سند همکاری ایران و چین بزودی منتشر و در سایت اقتصادشهروند در دسترس مخاطبان قرار خواهد گرفت. سند همکاری ایران و چین در پنجاهمین سالگرد روابط دیپلماتیک تهران و پکن توسط مقامات دو کشور امضا می شود.

علی لاریجانی، رئیس سابق 3 دوره مجلس شورای اسلامی و مشاور مقام معظم رهبری، از طرف ایران، مسئول پیگیری قرارداد 25 ساله ایران و چین است.

در سند همکاری ایران و چین، رابطه اقتصادی و فرهنگی و علمی در مقیاس 25 ساله در نظر گرفته شده است که ارزشی معادل 450 میلیارد دلار آمریکا دارد. این بزرگ ترین و مهم ترین سند راهبردی میان جمهوری اسلامی ایران و یک کشور آسیایی است.

چین، دومین غول اقتصادی جهان، یکی از بزرگ ترین توافقات اقتصادی خود را در نیم قرن اخیر، با ایران امضا خواهد کرد که خبر خوبی برای اقتصاد ایران به عنوان تولید کننده نفت و چین به عنوان مصرف کننده بزرگ انرژی در جهان است. تنها در سال 2021 میلادی، رشد 6 درصدی برای اقتصاد آن پیش بینی  می شود. مرکز مطالعات اقتصادی انگلیس موسوم به CEBR اعلام کرده است که پیش از 2028 میلادی، چین ، اقتصاد آمریکا را پشت سر می گذارد.

حزب کمونیست چین بر اساس پنجمین اطلاعیه خود در سال 2020 میلادی، برنامه اقتصادی خود را تا سال 2035 اعلام کرده است تا مسیر لوکوموتیو اقتصاد جهان  را تشریح کند. به نظر می رسد جنگ تجاری آمریکا و چین و دعوای رمزارزها، آینده اقتصاد جهان را در نیمه نخست قرن بیست و یکم، شکل دهد.

حتما بخوانید : همه چیز درباره مالیات بر خانه های خالی از تیر ۱۴۰۰

سند همکاری 25 ساله ایران و چین یک نقشه راه مهم است. می تواند روند تحولات سیاسی و اقتصادی در منطقه خلیج فارس را دستخوش تغییرات ژرف و شگرف کرده و با توجه به اینکه صرفا رفع تحریم ها را دنبال نمی کند، می تواند زمینه ساز سرمایه گذاری های بزرگ شرکت های چینی در حوزه های مختلف صنعتی و اقتصادی ایران شود.

اولویت های مختلفی ایران برای طرف های چینی مبنی بر سرمایه گذاری در کشور تا سال 1425 شمسی در نظر گرفته است که باید منتظر ماند تا ببینیم تا شروع کار دولت  سیزدهم، استارت همکاری های دوجانبه ایران و چین در قالب سند راهبردی 25 ساله، حول و خوش چه محورهایی خواهد بود.

اما انرژی، بازیافت، حمل و نقل، فناوری اطلاعات، گردشگری و پروژه های تولید و انتقال انرژی در صدر علایق طرف ایران برای حضور شرکت های چنین در اقتصاد ایران عصر 1400 شمسی اعلام شده  است. موضوعی که می تواند سبب گسیل گردشگران و متخصصان چینی به اقتصاد و صنعت کشور در آغاز قرن پانزدهم هجری شمسی شود.

سند همکاری 25 ساله راهبردی ایران و چین، ضمایم فراوان دارد که باید پس از انتشار متن سند همکاری ایران و چین و محتوای ضمایم، درباره آن نظر داد. اما به نظر می رسد، ایران در صدد است تا فزاز و نشیب های عدم  جذب سرمایه گذاری خارجی مستقیم   (FOREIGN DIRECT INVESTMENT) در اقتصاد خود در یک دهه اخیر را با حضور چین چبران کند. مخصوصا که ایران با میلیون ها منابع انسانی تحصیل کرد و کارخانجات متنوع در 31 استان، نیازمند انتقال فناوری برای صادرات بیشتر و ارز آوری است.

چین تا اواسط دهه سوم قرن بیست و یکم، احتمالا جای آمریکا در اقتصاد جهان را بگیرد و در عصر پساکرونا، اقتصاد اول جهان شود.

اگر چه مشخص نیست رسیدن به این مرحله چقدر طول بکشد و تثبیت قدرت اقتصادی چین در این رتبه، تا چه اندازه تداوم یابد، اما به هر حال، شریک تجاری قابل اتکایی برای اقتصاد نحیف ایران خواهد بود.

گر چه منتقدان معتقد هستند که رقم 450 میلیارد تومان آن هم  طی 25 سال، رقم شگفت انگیزی برای تحول در اقتصاد و صنعت کشور تا 1425 شمسی نخواهد بود. با این حال، اثر تحریم یک جانبه آمریکا علیه ایران را تا حد زیادی کاهش می دهد.

یکی از اتفاقات خوب و خوشی که محصول سند راهبردی 25 ساله ایران و چین است، تسریع و تسهیل راه اندازی بورس بین المللی ایران در جزیره کیش خواهد بود که امیدواریم در سال مانع زدایی ها، عملیاتی شود تا بورس انرژی ایران در قد و قامت یک بورس بین المللی مهم در منطقه خلیج فارس، نقش آفرینی کرده و هاب خرید و فروش انرژی در آسیا شود.

با این حال، سهامی چون انرژی و بورس کالا و فرابورس، می توانند با امضا این سند، شاهد حضور سهامداران خارجی بیش تر و رشد قیمتی شوند.

حتما بخوانید: پیش بینی دلار در سال 1400

22 فایده سند راهبردی ایران و چین منتشر شده از پیوست های این سند

با حرف و حدیث هایی که درباره امضا سند راهبردی ایران و چین و گمانه زنی ها درباره پیوست های این سند در سال 99 منتشر شد، می توان فواید بیست و دو گانه ای با عملیاتی شدن این سند برای اقتصاد کشور در افق 1425 شمسی متصور بود.

–          ارتقا رزمایش های مشترک و تبادل فناوری های نظامی و امنیتی ایران و چین که منجر به تبادل تجربیات نظامی دو کشور در مقابله با تهدید های آمریکا در منطقه خواهد شد.

–          ارتقا  مشارکت در تاسیس و تجهیز مخازن ذخیره نفت، گاز و محصولات پتروشیمی ایران و چین که زمینه  عرضه پایدار نفت خام به چین را فراهم کرده و مشکلات فروش نفت و کسری بودجه را کاهش می دهد. هم چنین مشارکت در ساخت و تجهیز مخازن ذخیره‌سازی نفت و افزایش صادرات پتروشیمی به چین از دیگر فواید این محور است.

–           تشویق مشارکت شرکت‌های خصوصی چینی در سرمایه‌گذاری و تأمین مالی طرح‌های برق، انرژی، آب و فاضلاب در 31 استان کشور که تحولی در نظام فاینانس کشور است.

–          تلاش برای تکمیل راه‌آهن شرق غرب ایران، و ایجاد راه‌آهن زیارتی پاکستان، ایران، عراق و سوریه و همین‌طور راه‌آهن شمال به جنوب که تسریع گردشگری ایران را به ارمغان اورد و خبر خوبی برای شرکت های سرمایه گذاری صنعت گردشگری در بورس ایران مثل سمگا است.

–           توسعه و ساخت فرودگاه‌ها، خرید محصولات هوایی تولید مشترک ایران و چین که برای رونق صنعت توریسم ایران بسیار مهم است.

–           توسعه سواحل راهبردی مکران  با همکاری نیروی دریایی راهبردی ارتش که منجر به توسعه بندر جاسک، تأسیس شهر صنعتی و ساخت پالایشگاه و صنایع پتروشیمی در جنوب کشور خواهد شد و اتفاق ژئوپلتیک بسیار مهمی برای ایران محسوب می شود.

–           ساخت شهر هوشمند در مکران و تیس از دیگر اقدامات امضا قرارداد همکاری 25 ساله ایران و چین است.

–           تشویق شرکت‌های چینی به سرمایه‌گذاری در مناطق آزاد ایران از جمله قشم، اروند و ماکو با توجه به معافیت های مالیاتی و بحث ارزش افزوده و صادرات.

–           توسعه بلندمدت جزایر منتخب با هدف توسعه صنعت راهبردی توریسم  ایران در عصر پسا کرونا.

–          ترغیب چینی ها به سرمایه‌گذاری بلندمدت در صنعت پالایشگاهی در بندر جاسک و ساخت بندر جاسک و توسعه بنادر در جزیره کیش.

–          ترغیب چینی ها به سرمایه‌گذاری بلند مدت در شهرک پتروشیمی چابهار در جنوب کشور.

–           ایجاد منطقه مشترک فرامرزی در کشور ثالث برای کشت فراسرزمینی و تولیدات مشترک و . . .

–           طراحی شهرک صنعتی تولید خودرو که اتفاق خوبی برای سهام گروه قطعه سازی بورس ایران در 20 سال آینده خواهد بود. همکاری بین شرکت‌های خودروساز و قطعه ساز ایران و چین به منظور انتقال فناوری و تولید مشترک برای عرضه در بازار دو کشور و کشورهای ثالث از طریق ایجاد چرخه‌های تولید، از اهداف طلایی امضا این سند خواهد بود.

–           تشویق سرمایه‌گذاری در بهره‌برداری از معادن مس، سنگ آهن، فولاد و صنایع آلیاژی کشور که از صنایع مهم و پر سود و پر پتانسیل کشور است، اتفاق خوبی برای سهام  گروه فلزات اساسی بورس ایران مثل فملی است که نقش آفرینی کنند.

–           توسعه مجتمع‌های کشتی‌سازی و لوازم خانگی در ایران با همکاری طرف چینی، خبر خوبی برای کشتی سازهای ایران مثل خصدرا است.

–           سرمایه‌گذاری در خط متروی ۱۰ کلان‌شهر ایران و تکمیل ساخت و ساز ایستگاه های مترو پایتخت از اتفاقات خوب این سند همکاری است.

–           مرمت و احیای بافت‌های تاریخی با توجه به تجربه ممتاز چینی ها در عرصه مرمت آثار باستانی و تاریخی.

–          توسعه همکاری سیاسی در مجامع، سازمان‌ها و نهادهای منطقه‌ای و بین‌المللی ایران و چین که قدرت چانه زنی کشور را در سطح بین المللی افزایش می دهد و منجر به حضور ایران در پیمان ها و کنوانسیون های مختلف می شود.

–           تشویق به سرمایه‌گذاری در کشاورزی، شیلات و آبخیزداری در 31 استان کشور و رونق گردشگری روستایی و توسعه صنعت کشاورزی ایران و کاهش ترغیب روستاییان به شهرنشینی.

–           سرمایه‌گذاری در حوزه آموزش و تبادل دانشجو (exchange student) با توجه به اینکه 2 کشور، دانشگاه های برتری در آسیا دارند.

–           سرمایه‌گذاری و توسعه بخش بهداشت و درمان با توجه به پتانسیل های عالی صنعت سلامت دو کشور به خصوص در عرصه تولید داروهای مشترک در عصر پسا کرونا و آموزش پزشکی مشترک.

–           همکاری در زمینه فناوری و ارتباطات راه دور، هوش مصنوعی، رمز ارزها، توسعه نسل پنجم ارتباطات از راه دور، پروژه مشترک توسعه و تقویت زیرساخت‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی، موتور جستجوگر، پست الکترونیک و پیام‌رسان‌های اجتماعی.

با عملیاتی شدن این سند و حضور شرکت  ها و گردشگران وسرمایه گذاران چینی در ایران، یادگیری زبان چینی در میان ایرانیان باید تسریع شود.

با توجه به اینکه هزاران نفر در چین، مشغول یادگیری زبان فارسی هستند، مناسب است تا وزارت علوم و وزارت آموزش و پرورش، برای آموزش زبان چینی به دانش اموزان و دانشجویان ایرانی، برنامه عملیاتی اثربخشی را در دستور کار خود قرار دهد تا آشنایی درصدی از نسل جوان ایران به زبان چینی به منظور تسهیل روابط اقتصادی و فرهنگی و علمی دو کشور، امکان پذیر شود.

امیدواریم پس از عملیاتی شدن این سند همکاری، به منظور شفاف سازی اهداف و اقدامات این سند، سایت رسمی دو زبانه راه اندازی شود تا متن کامل قراردادها، جزییات همکاری و پیوست های این سند در اختیار شهروندان ایرانی و چینی قرار بگیرد.