بخشنامه تعدیل نرخ ارز در سال ۱۳۹۸ [قیمت هر یورو و ضرایب تعدیل پیمان]

بخشنامه تعدیل نرخ ارز ۱۳۹۷ در واقع دستورالعمل نحوه جبران آثار ناشی از افزایش قیمت ارز در پیمان های ریالی فاقد تعدیل است که ۲۰ خرداد ماه ۱۳۹۸ توسط سازمان برنامه و بودجه کشور به دستگاه های اجرایی و مهندسان مشاور و پیمانکاران، ابلاغ شد تا با نرخ ها و ضرایب و شرایطی که دولت اعلام کرده است،‌ شوک ارزی سال ۹۷ پیمان های مختلف پیمانکاران با دستگاه های دولتی  تا حدی بر طرف شود.

اگر شما پیمانکار گرامی، شوک ارزی سال ۹۷ ،تاثیر زیادی در کسب و کار شما و اجرای تعهدات در برابر کافرما داشته، نظرات و دیدگاه های خود را از طریق بخش کامنت ارائه کنید. لینک این گفتار را به همکاران خود در شبکه های اجتماعی ارسال کنید.

با ما همراه باشید.

دستورالعمل نحوه جبران آثار ناشی از افزایش قیمت ارز در پیمان های ریالی

قیمت ارز از اردیبهشت ۹۷ تا مهر ماه ۹۷، از ۳۴۰۰ تومان به حدود ۱۹ هزار تومان افزایش یافت که این افزایش بیش از ۴۰۰ درصدی، شوک ارزی در ۴۰ سال اخیر بود که منجر به تورم عجیبی در اقتصاد ایران شد. اگر چه ارز از اواسط مهر  ماه ۹۷ تا به امروز، تا ۱۱ هزار تومان عقب نشینی کرده و هم چنان بین ۱۰ تا ۱۲ هزار تومان در حال نوسان است، اما این افزایش ناگهانی حداقل ۳۰۰ درصدی، روی واردات و صادرات و فروش کالا و خدمات داخلی تاثیر زیادی  داشت که پیمانکاران، بخشی از این سناریو هستند.

دولت تلاش  کرده  تا با این بخشنامه، بخشی از مشکلات را حل کند که البته نوسانات شدید ارزی، هنوز تاثیر ژرف خود را روی بخشی از اقتصاد ایران، مستولی  کرده و به نظر می رسد اوضاع تا انتخابات سال ۱۴۰۰، بر همین منوال باشد. بعضی از وزارت خانه که با پیمانکاران متعددی روبرو هستند مثل وزارت راه و وزارت نفت، تلاش کردند تا با استناد این بخشنامه، بخشی از مشکلات پیمانکارانشان را رفع کنند.

معاونت مهندسی، پژوهش و فناوری وزارت نفت، دوم مرداد ماه ۹۸ با ارسال دستورالعمل تکمیلی نحوه جبران آثار ناشی از افزایش قیمت ارز در پیمان های ریالی فاقد تعدیل و در راستای تکمیل و تسهیل کاربرد آن و تسریع پروژه های صنعتی، برای قرارداد هایی که پیشنهاد قیمت آن از سوی پیمانکار،‌ بعد از اول مرداد ۱۳۹۱ است، جزییاتی را ارائه کرد که در این گفتار مرور می شود.

این دستورالعمل برای کارکرد های اول دی ماه ۱۳۹۶ تا بیست و نهم اسفند ماه ۱۳۹۸، اعتبار  دارد.

تغییرات مقررات ارزی کشور در سال ۹۷ سبب شد تا افزایش قیمت ارز و تاثیر آن در پروژه های صنعتی به خصوص حوزه نفت و گاز و پتروشیمی، قابل توجه باشد. این دستورالعمل،‌جبرانی است برای آثار ناشی از افزایش قیمت ارز در پیمان های ریالی فاقد تعدیل.

این دستورالعمل، برای قرارداد هایی است که تا به امروز بر اساس مواد مطروحه  در قرارداد پیمانکاران با کارفرمایان دولتی، تسویه  حساب نشده و پیشنهاد قیمت قرارداد ها، بعد از سال ۱۳۹۱ است. بازه پیشنهاد در این دستورالعمل، ۱ مرداد ۱۳۹۱ تا اول فروردین ۱۳۹۲ و بازه پیشنهاد، اول دی ماه ۱۳۹۶ تا بیست و نهم اسفند ۱۳۹۸ است.

حتما ببینید: پیش بینی قیمت ارز و سکه و بورس در سال ۹۸

انواع پیمان هایی که مشمول دستورالعمل تعدیل نرخ ارز ۹۸ هستند

• همه پیمان های EPCو EPو PC و C
• همه پیمان های حفاری صنعتی
• همه پیمان های امور تعمیرات صنعتی
• همه پیمان های مربوط به امور صحرایی
• همه پیمان های مربوط به ارزه نگاری اکتشاف
• همه پیمان های مربوط به کارهای خدماتی آزمایشگاهی
• همه پیمان های مربوط به قراردادهای خدماتی، پروهشی و مشاوره ای

توضیحاتی درباره تعدیل نرخ ارز در قراردادها

• اگر خرید کالای اختصاصی (P) انجام شده و مدت اولیه و تمدید های مجاز قرارداد، بیش از ۹۰ روز باشد، بخش کالاهای اختصاصی، بخش ساختمان و نصب ( CONSTRUCTION )، حفاری، تعمیراتی، لرزه نگاری،‌ اکتشاف عملیاتی و کارهای  خدمات آزمایشگاهی، مشمول این دستورالعمل است .
• هر جا صحبت «وجوه عمومی» در این دستورالعمل است، مشمول بودجه عمرانی و غیر عمرانی  بر اساس ماده سیزدهم قانون محاسبات عممومی کشور خواهد بود.
• منظور از پیمانکار در این دستورالعمل، هر سازنده، تولید کننده، فروشنده یا تامین کننده کالا و تجهیزات و مصالح در چارچوب نظام فنی و اجرایی طرح ها و پروژه های صنعتی می باشد.
• بخش های مطالعاتی، طراحی و تحلیل داده در  امور عملیاتی میدانی (صحرایی) در پیمان های لرزه نگاری اکتشاف  و خدمات آزمایشگاهی در پیمان های مشاوره ای، مشمول این دستورالعمل است.

روش تعیین تفاوت قیمت ارز

• در تکمیل تعریف پارامتر P در دستورالعمل سازمان برنامه و بودجه، در صورت عدم وجود مبلغ ریالی ثبت سفارش شده، مبلغ مربوطه، به ارز معامله شده و به روش مورد تایید کارفرما، ملاک محاسبه خواهد بود. در صورت عدم وجود مبلغ ریالی ثبت سفارش شده ، مبلغ مندرج در قرارداد، به منظور تعدیل ، تقسیم بر ۱.۰۶ خواهد شد.
• بخش خدمات موضوع قرارداد، در قالب خدمات فنی خرید کالا و تجهیزات، شامل بخش بازرسی مستقل خارجی کالا، پرسنل  خارجی تعهد شده در قرارداد، نصب و راه اندازی و آموزش تخصصی خواهد بود.

روش تعیین تعدیل نرخ پیمان ها بر اثر تغییر قیمت ارز

مبلغ جبرانی  در پیمان های فاقد تعدیل برای بخش  های مندرج در دامنه شمول این دستورالعمل، بر اساس نوع پیمان، ملاک محاسبه خواهد بود و مبلغ جبرانی بر اساس فرمول ۱ محاسبه می شود. ضریب جبران افزایش قیمت ارز در خرید های داخلی، مطابق فرمول شماره ۲ است و شاخص های  متناظر  در جدول، با احتساب مقدار Q مندرج در جدول، محاسبه  می شود.

شرح کالا و شاخص های متناظر (L1, L0) و q  مربوطه

• برج ها، استراکچرها و سازه های فلزی (شاخص متناظر: فصل نهم رشته ابنیه/کارهای فولادی سنگین) با مقدار Q برابر با ۰.۷۴
• لوله های فولادی،‌ اتصالات و فلنج ها (شاخص متناظر: فصل شانزدهم رشته خطوط انتقال آب/تهیه لوله های فولادی) با مقدار Q برابر با ۱
• شیرهای فولادی و تجهیزات سرچاهی (شاخص متناظر: فصل هفتم رشته تاسیسات مکانیکی /شیرها) با مقدار Q برابر با ۰.۸۵
• مخازن رآکتورهها، مبدل ها و ظروف (شاخص متناظر: فصل سی و سوم رشته تاسیسات مکانیکی/منابع و مبدل ها) با مقدار Q برابر با ۰.۸۰
• صافی ها (شاخص متناظر: فصل یازدهم رشته  تاسیسات مکانیکی (صافی) ) با مقدار Q برابر با ۰.۸۵
• بویلرها و مشعل (شاخص متناظر: فصل چهاردهم رشته تاسیسات مکانیکی (مشعول) ) با مقدار Q برابر با ۰.۹۰
• دمنده و فن (شاخص متناظر: فصل بیستم رشته تاسیسات  مکانیکی (هواکش) ) با مقدار Q برابر با ۰.۹۰
• پمپ و کمپرسور (شاخص متناظر: فصل بیست و چهارم رشته تاسیسات مکانیکی (الکتروپمپ)) با مقدار Q برابر  با  ۰.۸۵)
• ترانسفورماتور (شاخص متناظر: فصل نوزدهم رشته تاسیسات برقی (ترانسفورماتور) ) با مقدار q برابر  ۰.۹۵
• توربین،‌الکترو موتور و ژنراتور (شاخص متناظر: فصل هفدهم رشته  تاسیسات  براقی (مولدها) با مقدار q برابر ۰.۹۲
• کالاهای پکیج و متفرقه (شاخص متناظر: فصل بیست و یکم تاسیسات مکانیکی (فن کویل یونیت و هیتر) ) با مقدار q برابر ۰.۹۰
• کالاهای هواساز (شاخص  متناظر: فصل بیست و هفتم  رشته  تاسیسات  مکانیکی (دستگاه  های مبرد) ) با مقدار q برابر ۰.۹۰
• کوره ها و دیگ های بخار (شاخص متناظر: فصل سیزدهم رشته تاسیسات مکانیکی (دیگ بخار) ) مقدار  q  برابر  با ۰.۹۰
• کلیدها، تابلوهای برق و کنترل و پنل ها و MCC و سیستم های ارتباطی و مخابراتی (شاخل متناظر: فصل چهاردهم رشته  تاسیسات برقی (وسایل فشار ضعیف تابلویی) ) با مقدار Q برابر با ۰.۹۵
• UPS (شاخص متناظر: فصل هجدهم رشته تاسیسات برقی (منابع تغذیه جریان مستقیم) ) با مقدار Q برابر با ۰.۹۵
• لوله ها، اتصالات و شیرهای پلی اتیلنی و عایق های پلیمری (شاخص متناظر:  فصل چهاردهم رشته شبکه توزیع آب) مقدار Q برابر با ۱
• کابل های  الکتریکی، ابزار دقیق و CCTV (شاخص متناظر: فصل  هفتم  رشته  تاسیسات برقی (کابل های فشار ضعیف) ) مقدار Q برابر ۰.۸۵
• سیستم های حفاظت الکترونیک CCTV (شاخص متناظر: فصل بیست و هفتم تاسیسات برقی (وسایل صوتی) ) مقدار Q  برابر  ۰.۹۵
• تجهیزات ایستگاه  تقلیل فشار گاز، کنتور، رگلاتور و تجهیزات ابزار دقیق (شاخص متناظر:  فصل پانزدهم رشته تاسیسات  مکانیکی (دستگاه های کنترل و اندازه گیری) با مقدار Q  برابر با ۰.۹۰
• لوله های مغزی و جداری، تجهیزات درون چاهی و مته حفاری (شاخص  متناظر: فصل پنجم رشته چاه (تهیه و نصب لوله) ) با مقدار Q برابر ۰.۷۲
• رنگ و پوشش و محصولات شیمیایی (شاخص متناظر: فصل بیست و پنجم رشته ابنیه (رنگ آمیزی) ) با مقدار Q برابر با ۰.۴۲
• عایق های پلی یورتان (شاخص متناظر: فصل بیست و پنجم  رشته  تاسیسات  مکانیکی) با مقدار Q برابر ۰.۶۰
• عایق های پایه نفتی، ذغال سنگی و بیوسیل (شاخص متناظر: فصل سیزدهم رشته ابنیه (عایق های رطوبتی) ) با مقدار Q برابر با ۰.۷۰
• سیمان حفاری (شاخص متناظر: فصل هشتم رشته ابنیه (بتن درجا) ) با مقدار Q برابر با ۰.۸۵

شاخص زمان خرید و نرخ تعدیل ارز

در تبصره ۲ این دستورالعمل  تعدیل ارزی آمده است  که شاخص زمان خرید، به ترتیب: تاریخ  انعقاد قرارداد خرید پیمانکار /تامین کننده/سازنده/فروشنده مورد تایید کافرما یا صدور فاکتور خرید عهده  پیمانکار توسط تامین کننده/سازنده/فروشنده  مورد تایید کارفرما است.  برای کالاهای دارای  طول مدت ساخت به لحاظ شرایط، ویژگی و زمان بری تهیه، میانگین دو شاخص زمان خرید  و شاخص زمان ورود به کارگاه کالا ملاک عمل است.

کالاهایی که یک یا هر دو تاریخ ساخت (خرید و ورود به کارگاه) خارج از بازه کارکرد باشند، صرفا تاریخ شروع و پایان بازه کارکرد، قابل محاسبه است.

اگر کالایی، آذر ۱۳۹۶ خریداری شده و مقرر شده که در  تاریخ تیر  ماه سال ۱۳۹۷  تحویل شود، شاخص سه ماهه چهارم ۹۷ و سه ماهه دوم ۹۷ به عنوان ۲ شاحص زمان خرید و ورود کالا به کارگاه صنعتی، محاسبه می شود. البته تورم فرضی نیز میانگین دو مقدار متناظر است.

اگر  کالایی در فهرست فوق الذکر نبود، کارفرما می تواند بر اساس نوع کالا، شاخص های متناظر را با توجه به تشابه با شرح مندرج در شاخل های رشته های و فصول فهرست بها پایه سازمان برنامه و بودجه در سال ۹۸، تعیین و محاسبه کند.

طبق ماده ششم این دستورالعمل،  کارهای جدید که قیمت آن ها از سی و یکم تیر ماه نود و هفت به بعد، تعیین و ابلاغ شده است، مشمول این مقررات نیست.

طبق ماده هفتم این دستورالعمل، مجوز پرداخت مبلغ جبرانی ناشی از این بخشنامه، دریافت اعلام وصول کتبی فرم های اطلاعاتی پیوست مورد که باید با مهر و امضای کارفرما همراه شود.

طبق ماده نهم، در قراردادهای سرمایه گذاری که تامین مالی  پروژه، بخش خصوصی  بوده است،‌ اگر پیشنهاد قیمت سرمایه گذاری بین اول مرداد ۱۳۹۱ تا اول فروردین  ۱۳۹۷  بوده است، این دستورالعمل برای اصلاح مدل مالی برای جبران آثار  ناشی از افزایش قیمت ارز،  مجاز  است. برای جبران، می توان از تطویل مدت بهره  برداری  تجاری استفاده کرد تا انتظارات اولیه سرمایه گذار بر اساس مدل مالی پیمان، تامین شود.

طبق  ماده ۱۱،  در پیمان های مشمول  تعدیل که از شاخص های رشته ای جهت پرداخت تعدیل استفاده می شود، با درخواست پیمانکار و موافقت کارفرما به منظور محاسبه تعدیل، می توان از شاخص های گروهی (فصلی) متناسب به جای شاخص های رشته ای بهره برد.

حتما ببنیید: فهرست دریافت کنندگان ارز نیمایی در سال ۱۳۹۸

قیمت ارز در زمان انتقال برای فروشنده خارج از کشور (۱/۱۰/۱۳۹۶ تا ۱/۱/۱۳۹۷)

• قیمت هر یورو برای قبل از مهر ۱۳۹۶: ۴۶ هزار ۳۳۰ ریال
• قیمت هر یورو برای مهر ۱۳۹۶: ۴۶ هزار و ۵۶۵ ریال
• قیمت هر یورو برای آبان ۱۳۹۶: ۴۷ هزار و ۲۱۵ ریال
• قیمت هر یورو برای آذر ۱۳۹۶: ۴۹  هزار و ۴۶۸ ریال
• قیمت هر یورو برای دی ۱۳۹۶:  ۵۱ هزار و ۶۲۳ ریال
• قیمت هر یورو برای بهمن ۱۳۹۶:  ۵۷  هزار و ۷۶۴ ریال
• قیمت هر یورو برای اسفند ۱۳۹۶: ۵۷  هزار و  ۷۶۴ ریال

قیمت ارز بر اساس نرخ  بازار ثانویه از ۱ فروردین  ۱۳۹۷ و به بعد

• قیمت یورو از ۱ فروردین تا ۲۰ فروردین  ۱۳۹۷:  ۵۷ هزار و ۷۶۰ ریال
• قیمت یورو از ۲۱ فروردین ۱۳۹۷ تا  ۳۱ فروردین  ۱۳۹۷: ۵۹ هزار  و ۱۵۰ ریال
• قیمت یورو ۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ تا ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۷: ۶۲ هزار و ۲۵۰ ریال
• قیمت یورو از ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ تا ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷: ۶۴ هزار و ۹۴۰ ریال
• قیمت یورو از ۲۱ اردیبهشت ۹۷ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷: ۶۵ هزار و ۹۳۰ ریال
• قیمت یورو از ۱ خرداد ۱۳۹۷ تا ۱۰ خرداد ۱۳۹۷: ۶۴ هزار و ۶۳۰ ریال
• قیمت یورو از ۱۱ خرداد ۱۳۹۷ تا ۲۰ خرداد ۱۳۹۷: ۶۶هزار و ۳۲۰ ریال
• قیمت یورو از ۲۱ خرداد ۱۳۹۷ تا ۳۱  خرداد ۱۳۹۷: ۶۸ هزار و ۴۹۰ ریال
• قیمت یورو از ۱ تیر ماه سال ۱۳۹۷ تا ۱۰ تیر ماه ۱۳۹۷: ۷۵ هزار و ۵۳۰ ریال
• قیمت یورو از ۱۱ تیر ماه ۹۷ تا ۲۰ تیر ماه ۹۷: ۷۴ هزار و ۶۵۰ ریال
• قیمت یورو از ۲۱ تیر ماه ۹۷ تا ۳۱ تیر ماه ۹۷: ۷۶ هزار و ۵۹۰ ریال
• قیمت یورو از ۱ مرداد ماه ۱۳۹۷ تا ۱۰ مرداد ۱۳۹۷: ۹۱ هزار و ۴۷۰ ریال
• قیمت یورو از ۱۱ مرداد ۱۳۹۷ تا ۱۵ مرداد ۱۳۹۷:  ۹۰ هزار و ۸۲۶ ریال

اگر پیمانکار،  از ارز بانک مرکزی و ثبت سفارش جهت خرید خارجی استفاده کند، از نرخ های بالا استفاده می شود. مبلغ جبرانی ناشی از اعمال این دستورالعمل، طبق روال تعیین شده برای پرداخت ها در پیمان،  پس از اعمال کسور قانونی و قراردادی، توسط کارفرما به حساب بستانکاری پیمانکار  منظور  می شود.

حتما بخوانید: با قراردادهای ملیاردی سال ۹۸ شهرداری تهران آشنا شویم

شاخص دوره انجام کار برای محاسبه نرخ  تعدیل ارز

• سه ماهه سوم ۱۳۹۶ و پیش از آن: ضریب ۱
• سه ماهه چهارم ۱۳۹۶: ضریب ۱.۰۳
• سه ماهه اول ۱۳۹۷: ۱.۰۷
• سه ماهه تیر ۱۳۹۷: ۱.۰۹
• سه ماهه مرداد ۱۳۹۷: ۱.۱۰
• سه ماهه شهریور ۱۳۹۷: ۱.۱۱
• سه ماهه سوم ۱۳۹۷: ۱.۱۴
• سه ماهه چهارم ۱۳۹۷: ۱.۱۷
• سه ماهه اول ۱۳۹۸:  ضریب  ۱.۲۱
• سه ماهه دوم ۱۳۹۸: ضریب ۱.۲۵
• سه ماهه سوم ۱۳۹۸: ۱.۲۹
• سه ماهه چهارم ۱۳۹۸: ۱.۳۳

در پیمان های فاقد تعدیل مثل پیمان EPC، که برآورد هزینه بر اساس فهرست بهای پایه  انجام  نشده و آخرین روز مهلت ارائه پیشنهاد قیمت پیمانکار از اول مرداد ۱۳۹۱ تا اول فروردین ۱۳۹۷ است، کارفرما باید بر حسب نوع عملیات  موضوع قرارداد، جدول وزنی مشابه با فهرست بها در رشته یا فصل مختلف را تعیین کند. پس از تعیین وزن،‌ مشابهت درصدی  عملیات  موضوع پیمان با رشته ها و یا فصل های مختلف برای پرداخت مبلغ جبرانی ناشی از افزایش نرخ ارز استفاده شود.

(فرم مربوط  به درخواست مجوز اعمال دستورالعمل نحوه جبران آثار ناشی از افزایش قیمت ارز در پیمان های ریالی فاقد تعدیل)

حتما بخوانید: عواقب عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی چیست؟

همراه گرامی

تجارب خود را درباره نحوه دریافت تعدیل نرخ ارز در پیمان های ریالی فاقد تعدیل بیان کنید. اگر برای تعدیل ارز با سوالی روبرو شدید، صرفا از روابط عمومی سازمان برنامه و بودجه سوال کنید.