چه سیاستی می‌تواند از سهامداران حمایت کند؟

به گزارش اخبار بورس اقتصاد شهروند ، با تداوم فضای جنگی و وارد شدن خسارت به برخی صنایع بزرگ از جمله فولاد و پتروشیمی، بورس تهران با موجی از نگرانی و نوسان مواجه شده است. کارشناسان معتقدند در چنین شرایطی سیاست‌گذار بازار سرمایه باید ترکیبی از شفافیت، حمایت هدفمند و پرهیز از تصمیمات هیجانی را در دستور کار قرار دهد تا سهامداران کمترین آسیب را متحمل شوند.

فشار جنگ بر صنایع پیشران بازار

صنایع فولاد و پتروشیمی به عنوان دو گروه بزرگ و اثرگذار در بورس تهران، سهم قابل توجهی از ارزش بازار و شاخص کل را در اختیار دارند. هرگونه اختلال در تولید، صادرات یا زنجیره تأمین این صنایع، به سرعت در شاخص‌های بازار سرمایه منعکس می‌شود.

در هفته‌های اخیر، گزارش‌هایی از خسارت به برخی زیرساخت‌های صنعتی و افزایش ریسک‌های عملیاتی منتشر شده که همین موضوع به افزایش عرضه سهام و افت قیمت‌ها در نمادهای بزرگ انجامیده است. از آنجا که بسیاری از سهامداران خرد به صورت مستقیم یا از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری در این صنایع حضور دارند، افت این نمادها به نگرانی عمومی در بازار دامن زده است.

کارشناسان تأکید می‌کنند در چنین شرایطی، واکنش سیاست‌گذار بازار سرمایه اهمیت تعیین‌کننده‌ای دارد؛ چرا که تصمیمات شتاب‌زده می‌تواند به تشدید هیجان و بی‌اعتمادی منجر شود.

ضرورت شفافیت اطلاعاتی

یکی از نخستین سیاست‌هایی که مورد تأکید تحلیلگران قرار دارد، افزایش سطح شفافیت اطلاعاتی است. در شرایط بحران، انتشار سریع و دقیق اطلاعات درباره میزان خسارت، وضعیت تولید، پوشش بیمه‌ای شرکت‌ها و برنامه بازسازی می‌تواند از شکل‌گیری شایعات و رفتارهای هیجانی جلوگیری کند.

به گفته فعالان بازار، توقف طولانی‌مدت نمادها بدون ارائه اطلاعات روشن، می‌تواند به انباشت فشار فروش پس از بازگشایی منجر شود. در مقابل، افشای مرحله‌ای اطلاعات و مدیریت زمان بازگشایی نمادها بر اساس واقعیت‌های عملیاتی، به کشف قیمت منطقی‌تر کمک می‌کند.

حمایت هدفمند، نه مداخله دستوری

یکی دیگر از محورهای مورد بحث، نحوه حمایت از بازار است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده حمایت‌های دستوری و تزریق منابع بدون برنامه، اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت از افت شاخص جلوگیری کند، اما در بلندمدت به بی‌اعتمادی و ایجاد حباب قیمتی منجر می‌شود.

کارشناسان پیشنهاد می‌کنند در صورت نیاز به حمایت، این اقدام از طریق ابزارهای غیرمستقیم مانند تقویت صندوق تثبیت بازار سرمایه، افزایش نقش بازارگردان‌ها و تسهیل فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری انجام شود، نه از طریق محدودیت‌های شدید معاملاتی یا قیمت‌گذاری دستوری.

به اعتقاد آنان، بازار باید امکان تعدیل منطقی قیمت‌ها را داشته باشد، اما این فرآیند باید در بستری با نقدشوندگی مناسب و بدون شوک‌های ناگهانی مدیریت شود.

توجه به نقدشوندگی و مدیریت هیجان

در دوره‌های بحران، مهم‌ترین نگرانی سهامداران خرد، از دست رفتن نقدشوندگی است. اگر سهامدار احساس کند امکان فروش دارایی خود را ندارد، بی‌اعتمادی تشدید می‌شود.

بر همین اساس، برخی تحلیلگران پیشنهاد می‌کنند دامنه نوسان و حجم مبنا به گونه‌ای تنظیم شود که هم از نوسانات شدید جلوگیری کند و هم مانع قفل شدن طولانی‌مدت نمادها نشود. همچنین تقویت بازارگردانی فعال در نمادهای بزرگ می‌تواند به تعادل عرضه و تقاضا کمک کند.

نقش سیاست‌های کلان اقتصادی

بورس تهران به شدت از متغیرهای کلان اقتصادی تأثیر می‌پذیرد. نرخ ارز، سیاست‌های ارزی، وضعیت صادرات و تصمیمات بودجه‌ای دولت همگی بر سودآوری صنایع اثرگذار هستند. در شرایط جنگی، ثبات در سیاست‌های کلان می‌تواند نقش مهمی در آرامش بازار سرمایه داشته باشد.

کارشناسان معتقدند اعلام بسته‌های حمایتی برای بازسازی صنایع آسیب‌دیده، ارائه تسهیلات هدفمند و تضمین تداوم صادرات می‌تواند چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های بزرگ را شفاف‌تر کند و از فشار فروش بکاهد.

پرهیز از تصمیمات مقطعی

تجربه بحران‌های گذشته نشان داده تصمیمات مقطعی مانند تعطیلی طولانی‌مدت بازار یا اعمال محدودیت‌های شدید معاملاتی، اگرچه با هدف کنترل هیجان اتخاذ می‌شود، اما ممکن است در نهایت به کاهش اعتماد عمومی منجر شود.

به گفته تحلیلگران، بهترین سیاست در شرایط فعلی، حفظ روال عادی معاملات همراه با نظارت دقیق، شفافیت اطلاعاتی و حمایت هدفمند است. بازار سرمایه ذاتاً با ریسک همراه است، اما مدیریت درست ریسک می‌تواند از تبدیل بحران به بی‌اعتمادی گسترده جلوگیری کند.

در شرایطی که جنگ و خسارت‌های صنعتی فشار مضاعفی بر بورس تهران وارد کرده است، سیاست‌گذار بازار سرمایه با آزمونی جدی روبه‌روست. افزایش شفافیت، حمایت هوشمندانه از نقدشوندگی، تقویت صندوق‌های تثبیتی و پرهیز از مداخلات دستوری، از جمله راهکارهایی است که کارشناسان برای کاهش زیان سهامداران پیشنهاد می‌کنند.

به باور آنان، اعتماد مهم‌ترین سرمایه بازار است؛ سرمایه‌ای که حفظ آن در روزهای بحران، نیازمند تصمیم‌های دقیق، سنجیده و مبتنی بر واقعیت‌های اقتصادی است.