50 نکته مهم درباره قانون چک از  فروردین 1400

قانون چک از ابتدای سال 1400 شمسی عملیاتی می شود. صدور چک در وجه حامل، از فروردین ماه «سال تولید، پشتیبانی ها و مانع زدایی ها» ممنوع است تا چالش های این فرهنگ صدور چک در سیستم اقتصادی کشور در ایران عصر 1400 کاهش یابد.

نحوه برگشت زدن چک و  نقل و انتقال در سامانه صیاد، نحوه سوء اثر چک و محدودیت های دارندگان چک برگشتی و موارد منع اعطای دسته چک به اشخاص حقیقی و حقوقی از جمله موضوعاتی است که در قانون جدید چک به آن اشاره شده  است. این قانون در سال 97 به تصویب رسید و از فروردین 1400 لازم الاجرا در شبکه بانکی کشور  است.

در این گزارش اقتصادشهروند، شما را با 50 نکته مهم درباره قانون جدید چک که از فروردین 1400 شمسی عملیاتی می شود آشنا می کنیم. اگر با این ابزار مالی پر دردسر سر و کار دارید، موارد این گفتار را به دقت مطالعه کنید.

با ما همراه باشید.

حتما بخوانید: برترین صندوق های سرمایه گذاری سال 99

داستان سامانه صیاد

سامانه صیاد سامانه ای است که مراجعه به آن از 5 فروردین 1400 برای اشخاص حقیقی و حقوقی افزایش خواهد یافت. به منظور تمرکز بخشی به درخواست های صدور دسته چک جدید و اعتبارسنجی صاحبان حساب های حقیقی یا حقوقی در سراسر  کشور و جلوگیری از اعطای برگه های تعهد آور به افرادی که صلاحیت لازم را ندارند، سامانه صیاد راه اندازی شده است. به هر برگه، شناسه منحصر به فرد داده شده است و پیگیری وضعیت را ساده کرده است.

در سمانه صیاد بایستی علت صدور هر برگه تعهد آور مالی توسط صادر کننده آن در بخش بابت، ذکر شود. اگر برگه ای در سامانه صیاد ثبت نشود، امکان دریافت گواهینامه عدم  پرداخت و برگشت زدن آن میسر نیست. عبارت : کارسازی منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال در سامانه صیاد روی برگه ها پیش بینی شده است.

اگر دریافت کننده برگه های تعهد آور مالی در سال 1400 شمسی هستید، مندرجات آن را با اطلاعات سامانه صیاد تطبیق دهید.

استعلام از سامانه صیاد

استعلام وضعیت اعتباری در سامانه صیاد با فیلتر شکن خاموش در نشانی اینترنتی به آدرس: https://www.cbi.ir/EstelamSayad/19689.aspx امکان پذیر است.

شماره 16 رقمی صیاد را باید در باکس مربوطه که در عکس زیر مشاهده می کنید، وارد نمایید.

کاهش تنش اعتباری و افزایش قدرت نظارت بر فرآیند صدور دسته های تعهد آور و رصد جریان برگه های تعهد آور مالی در شبکه مالی کشور و حذف نقش بانک در صدور دسته چک، از فواید عملیاتی شدن سامانه صیاد است. هیچ شعبه  بانکی دیگر مرجع صدور نخواهد بود و دسته چک صیاد، متحد الشکل است و لوگوی بانک ها متمایزش می کند.

حتما بخوانید : همه چیز در مورد چک سفید امضاء

روش استعلام چک صیادی

برای استعلام اعتبار برگه تعهدآور مالی که دارید، می توانید میزان اعتبار صاردکننده آن را در سامانه پیامکی 701701 رصد کنید. اگر صادر کننده، سابقه رفع سوء اثر نشده نداشته باشد، وضعیت سفید دارد. اگر صادر کننده، یک فقره رفع سوء اثر نشده با حداکثر مبلغ 50 میلیون ریال تعهد برگشتی داشته باشد، وضعیت زرد دارد.

اگر صادر کننده دو تا چهار فقره رفع سوء اثر نشده داشته باشد و حداکثر مبلغ آن 200 میلیون ریال باشد، در وضعیت نارنجی قرار می گیرد. اگر صادر کننده، پنج تا ده فقره رفع سوء اثر نشده داشته باشد و حداکثر مبلغ آن 500 میلیون ریال باشد، در وضعیت قهوه ای قرار می گیرد. اگر صادر کننده، بیش از ده فقره چک برگشتی داشته باشد که مبلغ آن بیش از 500 میلیون ریال باشد، در سامانه صیاد در وضعیت قرمز قرار دارد.

حتما بخوانید : چک رمزدار چیست ؟

هزینه هر استعلام موفق 3500 ریال است و این هزینه ربطی به تعداد پیام های پاسخ ارسال شده  برای درخواست کننده استعلام ندارد. اگر تا 15 دقیقه، نتیجه ای از سامانه صیاد ارسال نشد، پیامک عدم امکان اخذ استعلام به شما ارسال می شود.

در قانون جدید، سامانه صیاد که بانک مرکزی راه اندازی کرده بسیار اهمیت دارد. اگر دسته چک دارید، مراجعه شما به سامانه صیاد به صورت مرتب باید انجام شود. صادر کننده، انتقال دهنده و ذی نفع چک بایستی 4 موضوع را در سامانه صیاد در نظر داشته باشید:

• این برگ تعهد آور باید توسط صادرکننده، دریافت کننده و انتقال دهنده، از طریق سامانه صیاد رصد شود. همه کارهای ثبتی باید در سامانه صیاد انجام شود.
• درخواست صدور دسته هایی از این برگه تعهدآور مالی برای افرادی که برگشتی رفع سوء اثر نشده دارند، ممنوع خواهد بود. اگر برگشتی دارید، صدور دسته های جدید توسط هر شعبه ای از بانک های 31 استان کشور برای شما ممنوع است.
• طبق قانون جدید چک ، این برگه تعهد آور توسط صادر کننده، بایستی در وجه ذینفع مشخصی باشد و صدور وجه حامل ممنوع است.
• ظهر نویسی برگه های تعهد آور مالی جدید ، ممنوع است و دیگر چیزی به نام پشت نویسی چک وجود ندارد. ثبت انتقال در سامانه صیاد، جایگزین ظهر نویسی شده است. از اثرات نظام بانکی هوشمند در ایران عصر 1400 است.

چگونه یک چک را برگشت بزنیم؟

در شرایط زیر، سامانه صیاد نسبت به برگشت زدن چک از فروردین 1400 شمسی اقدام می کند:

• اگر موجودی حساب صادر کننده حقیقی یا حقوقی، کافی نباشد.
• اگر امکان تامین وجه برگه تعهد آور مالی صادر شده از محل سایر حساب های صادر کننده آن در همان بانک، وجود نداشته باشد.
• اگر امضاء مندرج در این برگه تعهد آور مالی با نمونه امضاء ثبت شده در سیستم همان بانک یا موسسه مالی، مطابقت نداشته باشد.
• اگر مندرجات روی برگه تعهدآور مالی در چارچوب قوانین و مقررات پولی کشور نباشد.
• اگر دستور  عدم  پرداخت مبلغ توسط صادر کننده یا ذینفع یا قائم مقام قانونی او صادر شده باشد.
• اگر این برگه تعهد آور مالیف مشمول ماده 14 قانون جدید باشد.
• اگر حساب جاری صادر کننده مسدود شده باشد
• اگر بخشی یا کلیه موجودی حساب صادر کننده، به  موجب قانون، مسدود شده باشد
• اگر مرجع قضایی اعلام کرده باشد که امکان تامین وجه از محل سایر حساب های صادر کننده آن در همان بانک وجود نداشته باشد تا پاس شود.
• اگر قلم خوردگی در مندرجات دیده شود و ظهر نویسی مبنی بر قلم خوردگی وجود نداشته باشد.
• اگر عدم انطباق بین اطلاعات ثبت شده در سامانه صیاد با مندرجات روی برگه دیده شود.

شیوه رفع سوء اثر چک از فروردین 1400

به منظور رفع سوء اثر از 5 فروردین 1400 شمسی باید موارد زیر در دستور کار قرار بگیرد. این مسائل برای اشخاص حقیقی و حقوقی که در طول سال به جهت طبیعت کسب و کارشان، با برگشتی های زیاد و رفع سوء اثر روبرو هستند، اهمیت دوچندان دارد:

رفع سوء اثر بایستی از طریق سامانه صیاد پیگیری شود و مراتب در سامانه یکپارچه بانک مرکزی اعلام شود تا موضوع رفع سوء اثر از طریق آنلاین پیگیری شود.

• به منظور رفع سوء اثر بایستی مبلغ این برگه تعهد آور مالی به حساب جاری نزد بانک واریز شود و ارائه درخواست مسدودی انجام شود که در این حالت، بانک بایستی ضمن انسداد مبلغ تا زمان مراجعه دارنده برگه تعهد آور مالی و حداکثر به مدت 12 ماه، ظرف 72 ساعت ، واریز مبلغ را به شیوه اطمینان بخش و قابل استناد به اطلاع فرد حقیقی یا حقوقی که صاحب این برگه است برساند.
• ارائه لاشه به بانک به منظور رفع سوء اثر در قانون جدید نیز انجام می شود.
• اگر رضایت نامه رسمی که در دفاتر اسناد رسمی از سوی شخص حقوقی دولتی یا عمومی غیر دولتی که دارنده این برگه هست انحام شود و به بانک تسلیم گردد، رفع سوء اثر انجام خواهد شد.
• اگر مراحع قضایی یا ثبتی صالح، نامه ای رسمی بر پایان عملیات اجرایی در خصوص چک به بانک عامل تسلیم کنند، رفع سوء اثر انجام خواهد شد.
• اگر دادگاه های صالحه به بانک اعلام کنند که صاحب حساب در بانک، تعهدی در خصوص برگه تعهد آور مالی ندارد و حکم قضایی به بانک تسلیم شود، رفع سوء اثر انجام می شود.
• اگر 36 ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت گذشته باشد، مشروط به این که در خصوص برگه تعهد آور مالی صادر شده، دعاوی حقوقی یا کیفری طرح نشده باشد، رفع سوء اثر در دستور کار قرار می گیرد. پس به عدد 3 سال در قانون جدید توجه کنید.

دارنده چک برگشتی چه محدودیتی دارند؟

دارنده چک برگشتی از 5 فروردین  1400 شمسی با محدودیت هایی روبرو هستند که باید در نظر داشته باشند. این محدودیت ها با محدودیت های قانون قبلی تا حدی فرق دارد. اگر چک صادر شما برگشت بخورد، طبق قانون جدید این گونه با شما رفتار می شود:

• اگر چک برگشتی از 5 فروردین 1400 دارید، محدودیت های زیادی دارید. پس از ثیت قابل پرداخت نبودن با کسری موجودی صادر کننده در سامانه یکپارچه بانک مرکزی، مراتب به صورت آنلاین به کلیه بانک ها و موسسات اعتباری اطلاع داده می شود.
• بعد از گذشت بیست و چهار ساعت از اعلام آنلاین، کلیه بانک ها و موسسات اعتباری موظف هستند تا وقتی که از چک برگشتی، رفع سوء اثر نشده است، محدودیت هایی را اعلام کنند.
• باز  کردن هر نوع حساب و صدور کارت بانکی جدید حتی صدور کارت المثنی برای شما ممنوع است.
• حتی تاریخ اعتبار کارت و تسهیلات خرد نیز در هیچ شعبه های برای دارنده چک برگشتی ، تمدید نخواهد شد.
• همه وجوه در کلیه حساب ها و کارت های بانکی، مسدود می شود.
• هر مبلغی که متعلق به شما در حساب های شما باشد، به میزان کسری مبلغ چک به ترتیب اعلامی از سوی بانک مرکزی، مسدود می شود.
• از پرداخت هر گونه تسهیلات مالی شامل صدور ضمانت نامه حسن اجرای تعهدات، ضمانت نامه دریافت پیش پرداخت برای پیمانکاران حقیقی یا حقوقی و ارائه وام ازدواج و وام مسکن و سایر تسهیلات به شما، خودداری می شود.
• هیچ اعتبار اسنادی ریالی و ارزی برای شما صادر نخواهد شد.

در چه مواردی صدور دسته چک جدید ممنوع می شود؟

ار 5 فروردین 1400 شمسی، طبق قانون جدید، از اعطای دسته چک به اشخاص حقیقی و حقوقی که مشمول موارد زیر باشند، خودداری می شود:

• اگر ورشکسته حقوقی باشید از صدور دسته چک به شما خودداری می شود.
• اگر توان مالی برای پرداخت بدهی که به پرداخت آن طبق قانون محکوم شده اید، ندارید، دسته چک جدید برای شما صادر نخواهد شد.
• اگر برگه تعهد آور مالی کشیده و قادر به رفع سوء اثر نیستید.
• اگر با توجه به آرای مراجع قضایی منع دریافت برگه تعهد آور مالی جدید دارید.
• اگر محکوم شده اید که دسته های جدید برای شما صادر نشود.
• اگر حساب جاری شما توسط احکام قضایی  مسدود شده باشد.
• اگر حساب جاری شما توسط احکام قضایی، ممنوعیت برداشت وجه دارد. به جز مواردی که قانون مشخص کرده که بخشی از حساب مسدود است و برداشت مابقی موجودی امکان پذیر خواهد بود.
• اگر ناتوان از پرداخت بدهی باشید.
• اگر دارنده چک برگشتی هستید که رفع سوء اثر نشده و قصد دارید به نمایندگی از اشخاص حقیقی یا حقوقی اقدام به اخذ دسته چک کنید.
• اگر کم تر از 80 درصد کل تعداد برگه های آخرین دسته چک شما، تعیین تکلیف شده باشد، امکان دریافت دسته جدید برای شما وجود ندارد.
• اگر الحاقیه جدید به قرارداد افتتاح حساب جاری را طبق قوانین بانک مرکزی، قبول نکنید، دسته جدید برای شما صادر نخواهد شد.

اگر بدهی غیر جاری دارید، طبق قانون جدید چک ، امکان افتاح حساب جاری را نخواهید داشت.

مخاطب گرامی

نظرات و دیدگاه های خود را از طریق بخش کامنت به اشتراک بگذارید.